Mushroom Farming Success Story: बीड जिल्ह्यातील गेवराई तालुक्यातील बागपिंपळगाव येथील तरुण शेतकरी माउली सगळे यांनी पारंपरिक शेतीऐवजी मशरूम शेतीचा अभिनव मार्ग निवडला आणि गावात राहूनच यशस्वी उद्योजक बनले. त्यांनी केवळ स्वतःचाच व्यवसाय उभा केला नाही, तर अनेक तरुणांसाठी ते प्रेरणास्रोत ठरले आहेत.
१. शहराकडून गावाकडे आणि मशरूम शेतीची सुरुवात
- प्रेरणा: माउली सगळे यांनी पुणे शहरातून शिक्षण पूर्ण केले, परंतु शहरात न थांबता त्यांनी गावाकडे परतण्याचा निर्णय घेतला.
- नविन दिशा: पारंपरिक शेतीतून अपेक्षित उत्पन्न मिळत नसल्याने त्यांनी आपल्या मेहुण्यासोबत आणि साडूंसोबत केलेल्या चर्चेतून मशरूम शेतीची कल्पना निवडली.
- प्रशिक्षण: धोका न पत्करता त्यांनी कृषी विज्ञान केंद्रातून मशरूम शेतीचे रीतसर प्रशिक्षण घेतले.
२. उत्पादन आणि उत्पन्नाचा तपशील
प्रशिक्षणानंतर, माउली सगळेंनी केवळ ३०x६० फुटांच्या लहान शेडमध्ये आपला मशरूम फार्म सुरू केला.
- उत्पादन क्षमता: आज त्यांच्या फार्मवर दररोज सुमारे १०० किलो उच्च प्रतीचे मशरूम तयार होतात.
- विक्री दर: उच्च दर्जाच्या मागणीमुळे ते आपले मशरूम ₹३०० ते ₹४०० प्रति किलो दराने विकतात.
- स्थिर उत्पन्न: या व्यवसायातून त्यांना दरमहा ₹२५,००० ते ₹३०,००० रुपये इतके स्थिर उत्पन्न मिळत आहे.
- विविध प्रकार: ते ऑईस्टर मशरूम, मिल्की मशरूम, बटन मशरूम आणि गोल्डन मशरूम अशा विविध प्रकारच्या मशरूमचे उत्पादन घेतात.
३. उद्योजक आणि प्रशिक्षक
माउली सगळेंच्या मशरूमची गुणवत्ता इतकी चांगली आहे की, गेवराई तालुक्यातील त्यांच्या मशरूमला आता ‘गेवराई ब्रँड’ म्हणून ओळख मिळाली आहे.
- बीज निर्मिती: ते आता मशरूम उत्पादन करण्यासोबतच मशरूमचे स्पॉन (बीज) निर्मितीचे काम देखील करतात.
- प्रशिक्षण: त्यांनी आपल्या अनुभवाच्या बळावर लातूर, जालना, छत्रपती संभाजीनगर, नांदेड यांसारख्या जिल्ह्यांमधील तरुण शेतकऱ्यांना मशरूम शेतीचे प्रशिक्षण देण्यास सुरुवात केली आहे.
४. माउली सगळेंचा संदेश
माउली सगळे यांनी सिद्ध केले आहे की, शेती फक्त नशिबावर अवलंबून नसते. नविन तंत्रज्ञान, योग्य प्रशिक्षण आणि उद्योजक दृष्टिकोन ठेवल्यास शेतीतूनही चांगला नफा मिळवता येतो आणि लाखो रुपये कमवता येतात.