Ladki Bahin Yojana E-KYC List : महाराष्ट्र शासनाची महत्त्वाकांक्षी ‘मुख्यमंत्री-माझी लाडकी बहीण’ योजना राज्यातील महिलांना आर्थिक स्वातंत्र्य आणि कुटुंबात त्यांचा सहभाग वाढवण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. योजनेचा लाभ अखंडितपणे सुरू ठेवण्यासाठी e-KYC (ई-केवायसी) करणे अनिवार्य आहे.
या योजनेची सविस्तर माहिती, e-KYC प्रक्रिया, आणि योजनेतून वगळण्यात आलेल्या (अपात्र) महिलांसंदर्भात आवश्यक तपशील खालीलप्रमाणे दिला आहे.
१. योजनेचे मुख्य स्वरूप आणि पात्रता निकष (संक्षिप्त)
ही योजना महिलांना सबल करण्यासाठी आणि त्यांचा जीवनस्तर उंचावण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे.
- आर्थिक मदत: योजनेच्या पात्र लाभार्थींना दरमहा ₹१,५००/- (एक हजार पाचशे रुपये) ची आर्थिक राशी थेट त्यांच्या आधार लिंक असलेल्या बँक खात्यात (DBT) जमा केली जाते.
- पात्रता (मुख्य अटी):
- लाभार्थी महिला महाराष्ट्र राज्याची कायमस्वरूपी रहिवासी असावी.
- ती विवाहित, विधवा, घटस्फोटित, परित्यक्ता किंवा कुटुंबातील अविवाहित महिला असावी.
- वय २१ वर्षांपासून ते ६५ वर्षांपर्यंत असावे.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹२.५० लाख (अडीच लाखांपेक्षा) जास्त नसावे.
- स्वतःचे आधारशी जोडलेले बँक खाते (Aadhaar Linked Bank Account) असणे अनिवार्य आहे.
२. गावानुसार लाभार्थी यादीतील नाव तपासण्याची प्रक्रिया
योजनेची गावानुसार लाभार्थी यादी (Beneficiary List) तपासण्यासाठी खालील सोप्या पायऱ्या वापरा:
- अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या: योजनेच्या अधिकृत पोर्टलवर (उदा. ladakibahin.maharashtra.gov.in/) जा.
- यादीचा पर्याय शोधा: मुखपृष्ठावरील ‘लाभार्थी यादी’ (Beneficiary List) किंवा तत्सम टॅबवर क्लिक करा.
- माहिती निवडा: तुमचा जिल्हा (District), गट/तालुका (Block) आणि गाव (Village) निवडा.
- यादी पहा: ‘सबमिट’ बटणावर क्लिक केल्यानंतर, तुमच्या निवडलेल्या क्षेत्राची जिल्हानिहाय/गावानिहाय लाभार्थी यादी स्क्रीनवर दिसेल.
३. e-KYC (ई-केवायसी) प्रक्रिया कशी करावी?
योजनेचा लाभ अखंडितपणे सुरू ठेवण्यासाठी, शासनाच्या निर्देशानुसार आधार प्रमाणीकरण (e-KYC) करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
ऑनलाइन e-KYC प्रक्रिया:
- पोर्टलवर जा: योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटवर प्रवेश करा आणि ‘e-KYC बॅनर’ वर क्लिक करा.
- लाभार्थीचे आधार प्रमाणीकरण:
- लाभार्थीचा आधार क्रमांक भरा आणि कॅप्चा कोड टाका.
- ‘आधार प्रमाणीकरणासाठी संमती’ निवडून ‘सेंड ओटीपी’ (Send OTP) वर क्लिक करा.
- आधार लिंक असलेल्या मोबाईलवर आलेला OTP भरून सबमिट करा.
- पती/वडील यांचे प्रमाणीकरण:
- पुढील चरणात पती किंवा वडील (लागू असल्यास) यांचा आधार क्रमांक आणि कॅप्चा कोड टाकून ओटीपीद्वारे प्रमाणीकरण करावे.
- घोषणापत्र: तुमचा जात प्रवर्ग निवडा आणि घोषणापत्रातील (Declaration) सर्व अटी प्रमाणित करा.
- अंतिम सबमिशन: सर्व माहितीची खात्री करून ‘सबमिट’ बटणावर क्लिक करा. e-KYC प्रक्रिया यशस्वीपणे पूर्ण झाल्यावर तुम्हाला कन्फर्मेशन संदेश प्राप्त होईल.
४. योजनेतून वगळण्यात येणाऱ्या महिला (अपात्रता निकष)
योजनेत पारदर्शकता राहावी आणि केवळ गरजू महिलांनाच लाभ मिळावा यासाठी पडताळणी प्रक्रियेनंतर काही महिलांना अपात्र ठरवले जाईल.
वगळण्यात येणाऱ्या (अपात्र) महिलांचे मुख्य निकष:
- उत्पन्न मर्यादा: कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹२.५० लाखांपेक्षा जास्त आहे.
- वयाचे निकष: ज्यांचे वय २१ वर्षांपेक्षा कमी किंवा ६५ वर्षांपेक्षा जास्त आहे.
- सरकारी/पेन्शन योजनांचे लाभार्थी: संजय गांधी निराधार योजना (SGNY) किंवा इंदिरा गांधी राष्ट्रीय विधवा निवृत्ती वेतन योजना (IGNWPS) सारख्या इतर योजनांचा लाभ घेत आहेत.
- सरकारी नोकरी/करदात्या कुटुंबातील: कुटुंबातील सदस्य सरकारी कर्मचारी आहेत किंवा आयकर (Income Tax) भरतात.
- वाहन: ज्या कुटुंबाकडे चारचाकी वाहन (Four-Wheeler) आहे.
- e-KYC न करणे: पात्र असूनही ज्यांनी विहित मुदतीत e-KYC (आधार प्रमाणीकरण) पूर्ण केलेले नाही.
