Ladki Bahin Yojana : महाराष्ट्र शासनाची महत्त्वाकांक्षी ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजना राज्यातील पात्र महिलांना दरमहा ₹१,५०० चा आर्थिक लाभ देत आहे. हा लाभ कोणताही अडथळा न येता सतत सुरू ठेवण्यासाठी, शासनाने सर्व लाभार्थ्यांसाठी ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रिया पूर्ण करणे बंधनकारक केले आहे.
ई-केवायसी का आवश्यक आहे?
विहित मुदतीत ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण न करणाऱ्या महिलांना त्यांचे पुढील हप्ते मिळण्यास अडथळा येऊ शकतो, तसेच त्या योजनेतून अपात्र ठरवले जाण्याची शक्यता असते. त्यामुळे प्रत्येक लाभार्थी महिलेने आपली ई-केवायसी स्थिती त्वरित तपासून घेणे अत्यावश्यक आहे.
एकत्रित यादी (Public List) उपलब्ध नसल्याची वस्तुस्थिती
ई-केवायसी न झालेल्या लाभार्थ्यांची थेट आणि एकत्रित यादी शासनाच्या अधिकृत पोर्टलवर (Official Portal) सार्वजनिकरित्या उपलब्ध नसते. याचे मुख्य कारण म्हणजे:
गोपनीयता: लाभार्थ्यांचा आधार क्रमांक आणि इतर संवेदनशील वैयक्तिक माहिती सार्वजनिक करणे नियमानुसार योग्य नाही आणि यामुळे वैयक्तिक माहितीच्या गोपनीयतेचा भंग होतो.
त्यामुळे, लाभार्थी महिलांनी खाली दिलेल्या दोन अधिकृत मार्गांनीच त्यांच्या ई-केवायसीची स्थिती तपासणे सर्वात सुरक्षित आहे.
वैयक्तिकरित्या ई-केवायसी स्थिती कशी तपासावी?
लाभार्थी महिला त्यांच्या स्वतःच्या आधार क्रमांकाचा वापर करून ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे की नाही, हे थेट आणि त्वरित तपासू शकतात. ही सर्वात सोपी आणि सुरक्षित पद्धत आहे:
- संकेतस्थळ: ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजनेच्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या.
- पर्याय निवडा: पोर्टलवर दिसणाऱ्या ‘ई-केवायसी स्थिती तपासा’ (e-KYC Status Check) या पर्यायावर क्लिक करा.
- माहिती भरा: तुमचा आधार क्रमांक आणि दिलेला कॅप्चा कोड काळजीपूर्वक भरा.
- ओटीपी पडताळणी: ‘मी सहमत आहे’ वर टिक करून ‘ओटीपी पाठवा’ बटणावर क्लिक करा. तुमच्या आधार-नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर आलेला ६ अंकी ओटीपी टाकून ‘सबमिट’ करा.
- निकाल: प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर, स्क्रीनवर तुमची ई-केवायसी स्थिती स्पष्टपणे दिसेल:
- पूर्ण असल्यास: “ई-केवायसी आधीच पूर्ण झाली आहे” असा संदेश दिसेल.
- अपूर्ण असल्यास: तुम्हाला ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करण्याचा पर्याय किंवा तसा संदेश दिसेल.
गावनिहाय/प्रभागनिहाय यादी तपासण्याचे स्थानिक मार्ग
अचूक आणि तातडीच्या माहितीसाठी, काही विशिष्ट प्रकरणांमध्ये स्थानिक प्रशासनाकडून ई-केवायसी न झालेल्या लाभार्थ्यांची गावनिहाय किंवा प्रभागनिहाय यादी त्यांच्या स्तरावर (कार्यालयात) उपलब्ध केली जाते.
यादी तपासण्यासाठीचे स्थानिक पर्याय:
- ग्रामपंचायत / नगर परिषद: तुमच्या गावातील किंवा परिसरातील ग्रामपंचायत कार्यालय किंवा नगर परिषदेच्या सूचना फलकावर (Notice Board) यादी लावलेली असण्याची शक्यता आहे.
- नारी शक्ती दूत: योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी नेमलेल्या ‘नारी शक्ती दूत’ यांच्याशी संपर्क साधा. त्यांच्याकडे त्यांच्या कार्यक्षेत्रातील अद्ययावत यादी उपलब्ध असण्याची शक्यता आहे.
- शासकीय अधिकारी: महिला व बाल विकास विभागाच्या संबंधित अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्यांना विचारणा करा.
महत्त्वाचे: ई-केवायसी पूर्ण न केल्यास होणारे नुकसान
ज्या लाभार्थ्यांची ई-केवायसी झालेली नाही, त्यांनी त्वरित ती पूर्ण करावी. ई-केवायसी न केल्यास खालील अडचणी येऊ शकतात:
- मासिक हप्ता खंडित होणे: योजनेअंतर्गत मिळणारा मासिक हप्ता थांबवला जाईल.
- योजनेतून अपात्रता: सततच्या सूचना देऊनही ई-केवायसी न केल्यास, लाभार्थी योजनेसाठी अपात्र ठरवले जाऊ शकतात.
ई-केवायसी पूर्ण करण्यासाठी लाभार्थी महिलेचा आधार क्रमांक, आधार-नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक आणि पती/वडिलांचा आधार क्रमांक (प्रणालीने मागितल्यास) आवश्यक असतो.
