Kisan Credit Card List: शेतकरी बांधवांनो, शेतीसाठी लागणारे भांडवल, बियाणे, खते किंवा इतर कोणतीही तात्काळ आर्थिक गरज पूर्ण करण्यासाठी आपल्याला अनेकदा सावकारांकडून किंवा खासगी संस्थांकडून जास्त व्याजदराने कर्ज घ्यावे लागते. याच अडचणीवर कायमस्वरूपी मात करण्यासाठी केंद्र सरकारने किसान क्रेडिट कार्ड (KCC) योजना सुरू केली आहे.
फक्त ४% दराने ३ लाख रुपयांपर्यंतचे कर्ज मिळवून तुमचे शेतीचे भविष्य सुरक्षित कसे करायचे, यासाठी आवश्यक पात्रता, कागदपत्रे आणि अर्ज करण्याची सोपी प्रक्रिया खालील लेखात दिली आहे.
१. किसान क्रेडिट कार्ड (KCC) म्हणजे काय?
’क्रेडिट’ (Credit) म्हणजे पत, विश्वास किंवा प्रतिष्ठा!
सोप्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, KCC हे तुमच्या बँकेने तुम्हाला दिलेले एक विशेषाधिकार कार्ड आहे. हे कार्ड तुमच्या शेतीच्या मालकीवर आणि तुमच्या आर्थिक विश्वासार्हतेवर आधारित असते. या कार्डामुळे:
- तुम्ही पैसे नसतानाही शेतीसाठी आवश्यक खर्च करू शकता.
- बँक तुम्हाला एका निश्चित मर्यादेपर्यंत कर्ज देते आणि तुम्ही ते अत्यंत कमी व्याजदरात वापरू शकता.
स्थापन: किसान क्रेडिट कार्ड योजना १९९८ मध्ये भारत सरकार, नाबार्ड (NABARD) आणि आरबीआय (RBI) यांच्या संयुक्त विद्यमाने सुरू करण्यात आली.
२. KCC योजनेचे प्रमुख उद्देश आणि मोठे फायदे
किसान क्रेडिट कार्डचा मुख्य उद्देश शेतकऱ्यांना त्यांच्या कुटुंबासाठी आणि शेतीसाठी वेळेवर आणि कमी व्याजदरात आर्थिक मदत देणे हा आहे.
आर्थिक आणि कर्जविषयक फायदे
- कमी व्याजदर: KCC योजनेत शेतकऱ्यांना ₹३ लाख रुपयांपर्यंतचे कर्ज फक्त ४% प्रतिवर्ष व्याजदराने मिळते.
- बचत: जर शेतकऱ्याने कर्जाची परतफेड वेळेवर (५ वर्षांच्या आत) केली, तर त्याला २% अतिरिक्त व्याज सवलत दिली जाते. म्हणजेच, तुम्ही नियमित कर्जदार असाल तर तुम्हाला फक्त ४% व्याजदर भरावा लागतो (अन्यथा ७% व्याज लागते).
- विविध गरजांसाठी वापर: पीक लागवड, पिकांची काढणी, सिंचन, फवारणी, तसेच पशुपालन, कुक्कुटपालन, मत्स्यपालन अशा व्यवसायांसाठीही हे कर्ज वापरता येते.
- वैयक्तिक खर्च: मुलांचे शिक्षण, लग्न किंवा इतर कौटुंबिक गरजांसाठीही याचा उपयोग होतो.
विमा आणि सुरक्षा कवच (KCC Accident Insurance)
KCC धारकांना व्यक्तिगत अपघात विमा योजनेअंतर्गत विशेष सुरक्षा कवच मिळते:
- अपघाती मृत्यू: अपघाती मृत्यू किंवा कायमस्वरूपी अपंगत्व आल्यास ₹५०,००० पर्यंत विमा संरक्षण.
- इतर जोखीम: इतर जोखीम किंवा अंशतः अपंगत्वासाठी ₹२५,००० चे कव्हर दिले जाते.
- प्रीमियम: या विम्यासाठी शेतकऱ्याला फक्त ₹५ प्रीमियम भरावा लागतो, तर उर्वरित रक्कम बँक भरते.
३. किसान क्रेडिट कार्डसाठी आवश्यक पात्रता (Eligibility)
तुम्ही खालील निकष पूर्ण करत असाल, तर तुम्ही KCC साठी पात्र आहात:
| पात्रता निकष | तपशील |
|---|---|
| मालकी हक्क | शेतजमीन स्वतःच्या नावावर (मालकीची) असावी. |
| वयाची अट | अर्जदाराचे वय १८ वर्षे ते ७० वर्षांदरम्यान असावे. |
| योजनेचा लाभ | तुम्ही पीएम किसान सन्मान निधी योजनेचे लाभार्थी असाल, तर तुम्हाला लवकर पात्रता मिळते. |
| व्यवसाय | शेतीसोबतच मत्स्यपालन, पशुपालन किंवा इतर संबंधित कृषी व्यवसायात सहभागी असलेले शेतकरी. |
| जमीन मर्यादा | साधारणपणे कमीतकमी १ एकर शेतीची मालकी असणे आवश्यक आहे. |
४. अर्ज करण्यासाठी लागणारी कागदपत्रे
तुमचा अर्ज कोणत्याही अडचणीशिवाय मंजूर होण्यासाठी खालील कागदपत्रे तयार ठेवा:
- ओळखपत्र: आधार कार्ड, पॅन कार्ड, मतदार कार्ड.
- पत्त्याचा पुरावा: आधार कार्ड, विज बिल (सध्याचा पत्ता नमूद केलेला).
- शेतीचे कागदपत्रे: ८ अ किंवा ७/१२ (सातबारा) उतारा.
- फोटो: पासपोर्ट आकाराचा फोटो.
- बँक तपशील: बँक पासबुकची प्रत (पीएम किसानसाठी खाते असलेल्या बँकेचे असल्यास उत्तम).
- शपथपत्र: तुम्ही इतर कोणत्याही बँकेकडून कृषी कर्ज घेतले नसल्याचे शपथपत्र.
- मोबाईल क्रमांक: आधार कार्डशी लिंक केलेला मोबाईल क्रमांक.
५. किसान क्रेडिट कार्डसाठी अर्ज कसा करायचा? (सोपी प्रक्रिया)
किसान क्रेडिट कार्ड काढण्यासाठी तुम्ही ऑफलाइन (Offline) किंवा ऑनलाईन (Online) या दोन्ही पद्धती वापरू शकता.
ऑफलाइन अर्ज (बँकेमार्फत)
ही सर्वात सोपी आणि थेट पद्धत आहे:
- बँकेत भेट: तुमच्या जवळच्या सार्वजनिक क्षेत्रातील बँक (उदा. SBI, PNB, बँक ऑफ बडोदा) किंवा सहकारी बँकेत जा.
- फॉर्म भरा: तेथे KCC अर्ज फॉर्म घ्या आणि सर्व माहिती अचूक भरा.
- कागदपत्रे जमा करा: फॉर्मसोबत वर नमूद केलेली सर्व कागदपत्रे जमा करा.
- बँक अधिकारी तुमच्या शेतीची कागदपत्रे आणि क्रेडिट हिस्ट्री तपासतील.
- पात्र ठरल्यास, तुम्हाला १५ दिवसांच्या आत KCC कार्ड दिले जाईल.
ऑनलाईन अर्ज (PM-Kisan वेबसाईटद्वारे)
- तुम्ही pmkisan.gov.in या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन KCC फॉर्म डाऊनलोड करू शकता.
- हा फॉर्म पूर्ण भरून आणि आवश्यक कागदपत्रांसह तुमच्या जिल्हा सहकारी बँक किंवा राष्ट्रीयीकृत बँकेत जमा करा.
महत्त्वाची टीप: मर्यादा वाढवण्यासाठी काय करावे?
जर तुमच्या KCC ची मर्यादा पूर्ण झाली असेल किंवा तुमचे कार्ड बंद झाले असेल, तर ते पुन्हा सुरू करण्याची प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे:
- PM किसान पोर्टल: PM किसानच्या अधिकृत वेबसाइटवर जा.
- फॉर्म डाऊनलोड: ‘फार्मर्स कॉर्नर’ (Farmers Corner) मध्ये जाऊन KCC फॉर्म डाऊनलोड करा.
- हा भरलेला फॉर्म आणि तुमच्या नवीन ७/१२ उताऱ्यासह (जमिनीच्या नोंदीसह) तुमच्या जवळच्या बँकेत जमा करा.
या पद्धतीने तुम्ही तुमच्या कर्जाची मर्यादा वाढवू शकता किंवा बंद कार्ड पुन्हा सुरू करू शकता.
हेल्पलाइन नंबर: या योजनेबद्दल अधिक माहितीसाठी, शेतकरी बांधव टोल फ्री हेल्पलाइन नंबर 011-24300606 वर कॉल करू शकतात.
