Ativrusti Nukasan Bharpai List : राज्यातील लाखो शेतकरी बांधवांसाठी ही एक अत्यंत दिलासादायक बातमी आहे! मागील खरीप हंगामात झालेल्या अतिवृष्टी आणि पूरस्थितीमुळे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांसाठी महाराष्ट्र सरकारने रब्बी अनुदानाचे (Rabbi Anudan Yojana 2025) वितरण सुरू केले आहे.
हे अनुदान प्रत्येक हेक्टरसाठी ₹१०,००० च्या दराने दिले जात असून, जास्तीत जास्त तीन हेक्टर क्षेत्राच्या नुकसानीसाठी ते लागू आहे. या योजनेसाठी ₹१,७६५ कोटी रुपयांचा निधी वितरित करण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. पुढील १५ दिवसांत हे अनुदान टप्प्याटप्प्याने शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा होण्याची अपेक्षा आहे.
अनुदानासाठी महत्त्वाचे पात्रता निकष
हे अनुदान प्रत्येकासाठी नसून, सरकारने निश्चित केलेल्या आणि नुकसानीच्या बाधित यादीत नाव असलेल्या शेतकऱ्यांसाठीच आहे.
- बाधित यादीत नाव आवश्यक: हे अनुदान फक्त अतिवृष्टीमुळे बाधित झालेल्या आणि शासनाच्या निश्चित केलेल्या यादीत नाव असलेल्या शेतकऱ्यांसाठीच आहे.
- माजी लाभार्थी: ज्या शेतकऱ्यांना यापूर्वी अतिवृष्टी अनुदान मिळाले आहे, त्यांनाच पुढे हे ‘रब्बी अनुदान’ म्हणून वितरित केले जाईल.
- स्वरूप: हे अनुदान म्हणजे राज्यशासनाकडून शेतकऱ्यांना नुकसानीतून सावरण्यासाठी दिलेले निविष्ट अनुदान (Input Subsidy) आहे.
अनुदानाचे वितरण आणि पेमेंट प्रक्रिया
शेतकऱ्यांना तातडीने मदत मिळावी, यासाठी अनुदानाचे वितरण जलद गतीने सुरू आहे. ही प्रक्रिया दोन टप्प्यांत पार पडणार आहे:
| टप्पा | प्रक्रिया | बँक खात्यात पैसे जमा होण्याची पद्धत |
|---|---|---|
| पहिला टप्पा (विना e-KYC) | फार्मर आयडी (Farmer ID) च्या आधारे. | थेट आधार लिंक असलेल्या बँक खात्यांवर (विना केवायसी) केले जात आहे. |
| दुसरा टप्पा (केवायसी आवश्यक) | सामायिक खातेधारक (Shared Account Holders) किंवा ज्यांचे फार्मर आयडी तयार नाहीत. | त्यांना ई-केवायसी (e-KYC) करून आणि सहमतीचे बंधपत्र (Bond) सादर करून पैसे मिळतील. |
| मृत शेतकरी | मृत शेतकऱ्यांच्या बाबतीत. | वारसदारांनी अनुदानासाठी त्वरित वारस नोंदी (Varas Nondi) करून घेणे महत्त्वाचे आहे. |
तुम्ही पात्र आहात की अंशतः? बाधित तालुक्यांची विभागणी
या अनुदानासाठी राज्यातील एकूण २८२ तालुके पात्र ठरले आहेत. तुमच्या तालुक्याची स्थिती खालीलप्रमाणे तपासा:
| अनुदानाचा प्रकार | तालुक्यांची संख्या | लाभार्थ्यांची स्थिती आणि उदाहरणे |
|---|---|---|
| पूर्णतः बाधित | २५१ तालुके | या तालुक्यांतील सर्व पात्र शेतकऱ्यांना अनुदानाचा लाभ मिळेल. उदा. गडचिरोली, चंद्रपूर, नागपूर, अकोला, नांदेड, बीड, जालना, कोल्हापूर, नाशिक आणि पालघर जिल्ह्यातील बहुतांश तालुके. |
| अंशतः बाधित | ३१ तालुके | या तालुक्यांतील केवळ काही महसूल मंडळांतील (Revenue Circles) शेतकऱ्यांचेच नुकसान मंजूर झाले आहे. उदा. नाशिक (कळवण, देवळा), धुळे (साक्री), पुणे (हवेली, इंदापूर), सांगली (कडेगाव), सातारा (कराड) आणि बुलढाणा (नांदुरा). |
महत्त्वाचा संभ्रम आणि उपाययोजना
पीक विमा आणि अतिवृष्टी अनुदान यातला फरक:
शेतकऱ्यांमध्ये पीक विमा (Crop Insurance) आणि अतिवृष्टी अनुदानाबद्दल संभ्रम आहे. हे दोन्ही पूर्णपणे वेगळ्या योजना आहेत.
- ज्या शेतकऱ्यांनी पीक विमा भरलेला नाही, ते देखील या अतिवृष्टी अनुदानासाठी पात्र ठरतात.
- पीक विम्याची रक्कम जमा होण्यास अधिक कालावधी लागतो, तर हे अनुदान तात्काळ मदतीसाठी दिले जात आहे.
तुमचे नाव यादीत नसेल तर काय करावे?
जर तुमचे नुकसान होऊनही तुमचे नाव यादीत आले नसेल, तर खालील उपाय तातडीने करा:
- त्वरित संपर्क: संबंधित तलाठी कार्यालयाशी त्वरित संपर्क साधा.
- पाठपुरावा: पंचनामा आणि आवश्यक कागदपत्रांच्या आधारे त्वरित पाठपुरावा करणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्यांनी लवकरात लवकर अनुदानाचे स्टेटस तपासावे आणि आवश्यक असल्यास तलाठी कार्यालयात संपर्क साधून आपले नाव यादीत समाविष्ट असल्याची खात्री करावी.
