8th Pay Commission Salary List : केंद्र सरकारने अखेर ८व्या वेतन आयोगाच्या ‘Terms of Reference (ToR)’ (कामकाजाचे मार्गदर्शक नियम) जाहीर केले आहेत. यामुळे लाखो केंद्रीय कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांसाठी पगार, भत्ते आणि पेन्शनमध्ये मोठी वाढ होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
१. अंमलबजावणीची अपेक्षित वेळ (Implementation Timeline)
| टप्पा | अपेक्षित वेळ | तपशील |
|---|---|---|
| अहवाल सादर | एप्रिल २०२७ पर्यंत (१८ महिन्यांच्या आत) | आयोगाने आपला अहवाल सरकारला सादर करण्याची अंतिम मुदत. |
| मंजुरी | अहवाल सादर झाल्यानंतर | कामगार मंत्रालय, वित्त मंत्रालय आणि त्यानंतर केंद्रीय मंत्रिमंडळाची (Cabinet) अंतिम मंजुरी. |
| लागू होण्याची शक्यता | २०२७ च्या दिवाळीपर्यंत (Late 2027) | हा आयोग याच वेळेत लागू होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. |
२. आयोगातील सदस्य आणि रचना
आयोगात एकूण तीन सदस्य असतील, जे कामकाज पाहतील:
- अध्यक्षा: न्यायमूर्ती रंजन देसाई
- पार्ट-टाइम सदस्य: प्रो. पुलक घोष
- सदस्य-सचिव: पंकज जैन
- वेतन आणि भत्ते: कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांच्या वेतन (Salary), भत्ते (Allowances), बोनस, ग्रॅच्युइटी (Gratuity) आणि परफॉर्मन्स लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) यांचा आढावा घेणे.
- आर्थिक संतुलन: शिफारसी करताना देशाची आर्थिक स्थिती आणि राजकोषीय शिस्त (Fiscal Discipline) राखण्याची काळजी घेणे.
- तुलना: राज्य सरकारांवर होणारा परिणाम विचारात घेणे, तसेच सार्वजनिक (PSU) आणि खाजगी क्षेत्रातील (Private Sector) वेतन रचनेशी तुलना करणे.
- अपेक्षित फॅक्टर: ८व्या वेतन आयोगात हा फॅक्टर १.८ ते २.४६ दरम्यान असण्याची शक्यता आहे.
- पगारावरील फरक (उदाहरण): जर सध्याचा मूळ पगार (Basic Pay) ₹१८,००० असेल तर:
| फिटमेंट फॅक्टर | नवा मूळ पगार (अंदाजित) | पगारातील वाढ (Basic Pay) |
|---|---|---|
| १.८२x | ₹ ३२,७६० | ~१४% वाढ |
| २.१५x | ₹ ३८,७०० | ~३४% वाढ |
| २.४६x | ₹ ४४,२८० | ~५४% वाढ |
महत्त्वाची टीप: ही गणना केवळ मूळ पगाराची आहे. यात महागाई भत्ता (DA), घरभाडे भत्ता (HRA), वाहतूक भत्ता (Transport Allowance) इत्यादी जोडल्यावर वास्तविक वाढ आणखी मोठी असेल.
५. इतर लाभ
८वा वेतन आयोग केवळ मूळ पगारावर मर्यादित नाही. यात बोनस, ग्रॅच्युइटी, रिटायरमेंट बेनिफिट्स (Retirement Benefits) आणि PLI प्रणालीवरही महत्त्वपूर्ण शिफारसी केल्या जातील.